|
home FFI-international: Engels FFI-international Forum
|
De weg naar het noorden - Naima El Bezaz - Een boekbespreking door Dirk Verhofstadt
Naima El Bezaz, De weg naar het noorden, Contact, 2001, 142 blz.
Over deze problematiek verschenen de voorbije jaren tal van boeken, zowel romans als non-fictie. Een uitschieter is de debuutroman De weg naar het Noorden van de Marokkaanse schrijfster Naima El Bezaz die al jaren in Nederland woont. In dit boek beschrijft ze op een ontroerende wijze hoe Ghali, een jonge werkloze Marokkaan, hoopt op een beter leven in Europa. Hij slijt zijn dagen in troosteloosheid. Op een dag ontmoet hij een oude schoolvriend die het blijkbaar voor de wind gaat en die hem aanbiedt om hem naar Europa te smokkelen. Voor de aanmaak van een (vals) paspoort en de betaling van de reis naar het noorden moet Ghali de sieraden van zijn moeder verkopen. In Parijs krijgt hij onderdak bij een familievriend en vindt hij werk in een Egyptisch restaurant. Daar werkt hij illegaal als afwasser tegen een schamel loon. Ghali raakt verstrikt in een netwerk van chantage, hasjhandel en schijnhuwelijken. Na een conflict met een andere illegale werknemer in het restaurant wordt hij aangegeven bij de politie. Daarop vlucht hij naar Nederland. Daar wacht hem een even eenzaam als onzeker bestaan.
Naima El Bezaz schreef De weg naar het Noorden toen ze pas 21 jaar was. Dat is opmerkelijk want de vertelstijl is sterk en getuigt van een groot inlevingsvermogen. In 1996 ontving ze voor haar roman de Jenny Smelik IBBY-prijs. Deze prijs is bestemd voor een (jeugd)auteur of illustrator wiens werk een bijdrage levert aan de totstandkoming van een beter begrip voor mensen uit 'minderheidsgroepen'. Hoewel De weg naar het Noorden niet specifiek als jeugdboek was uitgegeven, vond de jury dat de roman door taal, stijl en thematiek zeker ook toegankelijk was voor jongeren vanaf een jaar of twaalf. Intussen verscheen van het boek reeds de vierde druk.
De kracht van het boek is de directheid waarmee de auteur de problemen van een Marokkaanse vluchteling beschrijft. Zonder franjes schrijft ze over de troosteloosheid waarin heel wat Marokkaanse mannen en vrouwen zitten. Allen dromen van een betere toekomst. Mannen hopen in Frankrijk te geraken om er geld te verdienen en eventueel een Française te huwen zodat ze een wettelijk statuut kunnen bekomen. De Marokkaanse meisjes hopen dan weer dat Marokkaanse jongens die het lukte om zich legaal in Europa te vestigen hun ten huwelijk zullen vragen. En de ouders en vrienden hopen dan weer dat de ‘vluchteling’ hen geld zal toesturen.
Om Europa te bereiken zijn zowat alle middelen goed. Naima El Bezaz beschrijft hoe Ghali in handen komt van een gewetenloze mensensmokkelaar die op allerlei manieren geld tracht te verdienen. Hij spiegelt de onwetende kandidaat-vluchtelingen een betere toekomst voor, zorgt voor vervalste papieren, vervoer door Spanje en Frankrijk en beweert zelfs voor een Franse echtgenote te kunnen zorgen. Eenmaal in Europa komen de vluchtelingen in handen van werkgevers die ze illegaal tewerkstellen. Daarmee is de cirkel rond. De droom stuikt in elkaar en maakt plaats voor een rauwe realiteit.
Intussen schreef Naima El Bezaz een tweede roman onder de titel Minnares van de duivel. Dit boek werd intussen een bestseller. (c) Dirk Verhofstadt, 2004
|
Het probleem van de asielzoekers is brandend actueel, zowel in Vlaanderen als in Nederland. De redenen waarom zoveel mensen hun land van herkomst verlaten om zich in het ‘rijke Westen’ te vestigen zijn gekend. Extreme armoede, werkloosheid, slechte huisvesting en vooral een totaal gebrek aan perspectief sporen steeds meer mensen uit Oost-Europa, Noord-Afrika en zelfs het verre Azië aan om naar onze contreien te vluchten. In feite zijn het geen vluchtelingen die overeenkomstig de bepalingen van de Conventie van Genčve naar hier komen uit lijfsbehoud, maar gewoon economische vluchtelingen die op zoek zijn naar een beter bestaan. Hun aanvraag om wettig in ons land te mogen verblijven wordt doorgaans afgewezen waarna ze onderduiken in de illegaliteit van de grote steden.